Քաղաքական 21:10 14/06/2024 Տարածաշրջան

Նիկոլի օտարահպատակ կառավարությունն Արցախը հանձնելու գնով անգամ դուրս է մնում նաև այս նախագծից. Արտակ Զաքարյան

ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է.

«Հաշվի առնելով ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակը, շատ երկրներ զբաղված են նոր այլընտրանքային տրանսպորտային ուղիների որոնմամբ: Դրանցից մեկը Տրանս-Կասպյան միջազգային տրանսպորտային ուղին (TITR) է, որն անցնում է Չինաստանով, Ղազախստանով, Կասպից ծովով, Ադրբեջանով, Վրաստանով, այնուհետև Թուրքիա և եվրոպական երկրներ:

Նոր տրանսպորտային ուղիները, որոնցով կարելի է արտահանել ապրանքներ և հումք՝ շատ երկրների համար կենսական կարևորության են: Նման ուղիները նախ և առաջ պետք է լինեն անվտանգ ու շահավետ բոլորի համար, ինչպես նաև տնտեսական առումով լինեն իրագործելի:

TITR-ը կամ «Միջին միջանցքը» համապատասխանում է այս չափանիշներին: Այն նախագծվել է ավելի քան տասը տարի առաջ և սկսել է իրագործվել 2017թ-ին: Վերջին տարիներին այս ուղին նորից զարգացում է ապրում, և դա զարմանալի չէ, քանի որ այն կապում է Արևելքն ու Արևմուտքը՝ շրջանցելով Ռուսաստանը:

Այսօր այն շատ պետությունների համար առաջնահերթ համագործակցության նախագիծ է: Տրանսպորտային այս զարկերակը, որը կապում է Չինաստանը, Կենտրոնական Ասիան և Եվրոպան, կարող է դառնալ «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության մայրցամաքային կամուրջը՝ կիսով չափ կրճատելով բեռների փոխադրման ժամանակը և զգալիորեն նվազեցնել տրանսպորտային ծախսերը:

Ուղին ընդգրկում է 11.000 կմ երկաթուղի և տասը ծովային նավահանգիստ: Այն սկիզբ է առնում Չինաստանում՝ Լյանյունգանգ նավահանգստից, անցնում է Սիանով դեպի Ուրումչի, Ղազախստանով՝ Խորգոսի և Դոստիկի չոր նավահանգիստներից՝ դեպի Ակտաու և Կուրիկ նավահանգիստները, Ադրբեջան (Ալյաթի նավահանգիստ), Վրաստան, ապա Սև ծովով շարունակվում է դեպի Եվրոպա: Այս ուղին բազմամոդալ է, այսինքն՝ կարող են օգտագործվել երկաթուղային, ծովային և ավտոճանապարհային տրանսպորտի միջոցներ:

Տրանս-Կասպյան միջազգային տրանսպորտային ուղու ներկա հզորությունը կազմում է տարեկան 6 միլիոն տոննա: Մինչ 2025թ. նախատեսվում է այն հասնցնել տարեկան 10 միլիոն տոննայի:

Գնահատելով բոլոր հնարավորությունները՝ շահագրգիռ պետությունները մտադիր են ֆինանսական ռեսուրսներ ներդնել միջանցքի հետագա զարգացման և նրա նավահանգստային ու երկաթուղային ենթակառուցվածքների ընդլայնման համար, ինչը կբարելաբի մատուցվող ծառայությունների որակը և կնվազեցնի փոխադրումների ժամանակը:

Չինաստանը մտադիր է զարգացնել իր արևմտյան նահանգները՝ ապահովելով նրանց մուտքը դեպի տարածաշրջանային շուկաներ։

Ադրբեջանը հնարավորություն է տեսնում ամրապնդելու իր տարանցիկ դերը և դառնալու ամենամեծ տրանսպորտային հանգույցը։

Թուրքիան դրանով կշարունակի ընդլայնել իր ազդեցությունն Ադրբեջանում և Կենտրոնական Ասիայում։

Ինչ վերաբերում է Ղազախստանին, ապա մտավախություն կա, որ ուկրաինական բանակի հարձակումները ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա, կարող են հանգեցնել Կասպյան խողովակաշարի կոնսորցիումի (CPC) արգելափակմանը, որը ղազախական նավթ է մատակարարում միջազգային շուկաներ: Այս առումով  աշխատանք է տարվում դիվերսիֆիկացման ուղղությամբ և Անդրկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղին այս հսրցում ևս օգտակար է:

Ղազախական KazMunaiGas ընկերությունն արդեն գնել է լցանավեր, իսկ Ադրբեջանի հետ պայմանավորվածություններ կան Բաքու-Սուփսա և Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան խողովակաշարեր մուտք գործելու վերաբերյալ, որոնցով Ղազախստանը կարող է տարեկան տեղափոխել մոտ 2 մլն տոննա նավթ։

Բացի այդ, «Միջին միջանցքով» տարանցման հիմնարար նպատակը բոլոր մասնակիցների համար՝ հնարավորություն է ընդլայնելու իրենց աշխարհաքաղաքական և ռազմավարական դիրքերը:

ԵՄ երկրները չափազանց շահագրգռված են այս միջանցքի զարգացմամբ, քանի որ այն կարող է հեշտացնել ապրանքների առաքումը Չինաստանից՝ շրջանցելով Ռուսաստանը, իսկ փոխադրման ժամանակը կկրճատվի շուրջ երկու անգամ։

Ղազախստանի նախագահի Բաքու կատարած պետական այցի շրջանակներում՝ Գործարար խորհրդի վերջին նիստում նշվել է, որ 2024թ. հունվարին Անդրկասպյան ճանապարհով բեռնափոխադրումների ծավալը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 2,5 անգամ։ Միաժամանակ եռապատկվել է չինական բեռների տարանցումը։ Հարկ է նշել, որ երթուղու աշխարհագրությունն անընդհատ ընդլայնվում է։ Ասոցիացիայի անդամակցությունն աճել է մինչև 25 ընկերության, որոնք ներկայացված են 11 երկրներում։

Համաշխարհային բանկի մասնագետներն իրենց վերջին ՝ «Միջին առևտրի և տրանսպորտային միջանցքի» ուսումնասիրության մեջ եզրահանգել ենլ, որ առևտրատնտեսական տեսանկյունից «Միջին միջանցքը»-ը հիմնականում թույլ է տալիս դիվերսիֆիկացնել առևտրային ուղիները և բարելավել տրանսպորտային հասանելիությունն Ադրբեջանի, Վրաստանի և Ղազախստանի համար: Համաշխարհային բանկի վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ այդ ուղու գործառնական արդյունավետության բարձրացմամբ, մինչև 2030թ. Կասպից ծովով փոխադրումների ծավալը 2021թ. համեմատ կեռապատկվի՝ կկազմելով 11 միլիոն տոննա։ Ըստ նրանց՝ մոտ 4 մլն տոննա կբերի կոնտեյներային փոխադրումների կանխատեսվող պահանջարկը։

Ըստ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի՝ մինչև 2040թ. միջանցքի ներուժը կարող է ավելացվել մինչև 26 մլն տոննա, սակայն վերջինս կպահանջի Կենտրոնական Ասիայի երկրների կողմից երթուղու շրջակա ենթակառուցվածքում 18,5 մլրդ եվրոյի ներդրում:
Իսկ Ասիական զարգացման բանկի հետ բանակցություններից հետո պայմանավորվածություններ են ձեռք բերվել 2024թ. TITR երթուղու հետագա զարգացման ռազմավարության մշակման համար դրամաշնորհներ հատկացնելու վերաբերյալ։

Ըստ էության, Անդրկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղին ժամանակակից իրողություններում Մեծ Մետաքսի ճանապարհի վերածնունդն է, ներառյալ այնպիսի բաղադրիչի, ինչպիսին է «Թվային մետաքսի ճանապարհը»: Կասպից ծովի հատակով օպտիկամանրաթելային կապի անցկացման այս լայնածավալ նախագիծը նախատեսում է նաև նոր թվային հեռահաղորդակցության միջանցքի ստեղծում Եվրոպայի և Ասիայի միջև։

Ինչպես տենսում եք, Նիկոլի օտարահպատակ կառավարությունը՝ Արցախը հանձնելու գնով անգամ, խաբված ու նսեմացված վիճակով դուրս է մնում նաև այս նախագծից: Արդյունքում հայկական բիզնեսը ևս  կարող է կախվածության մեջ  ընկնել Ադրբեջանից և Թուրքիայից»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

15:50
Բագրատ Սրբազանին Գորիսում դիմավորել է Առուշ Առուշանյանը
Սյունիք կատարած այցի շրջանակներում Բագրատ Սրբազանը այցելել է Գորիս, որտեղ նրան դիմավորել է Գորիսի համայնքապետ Առուշ Առուշանյանը;
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Ես ոչ սադրիչ եմ, ոչ էլ ինձ այստեղ ուղարկել են. Սրբազանին հարց տալու պատրվակով Սամվել Բաբայան գովերգող կին
Տաթևի վանական համալիրում Բագրատ Սրբազանին հարց տալու պատրվակով մոտեցավ Հասմիկ անունով մի կին։ Վերջինս հարցրեց, թե Սրբազանն ինչպես է պատկերացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:43
Իրենք տարատեսակ ճնշումներով, վախեր սերմանելով, փորձում են ժողովրդին հետ պահել մեր շարժումից, բայց իրականությունն այլ է. Բագրատ Սրբազան
Սյունիք կատարած այցի շրջանակներում Բագրատ Սրբազանը Տաթևի եկեղեցում հանդիպել և զրուցել է այցելուների և հոգևորականների հետ։ «Տաթևի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա հակոբյանը հյունկալել են հեծանվավազքի մասնակիցներին
Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա հակոբյանը հյունկալել են վերջրս  հեծանվավազքին մասնակցած հեծանվորդներին։ Աննա Հակոբյանն ֆեյսբուքի իր էջում այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:08
ԵՊՀ շրջանավարտների միավորումը ՀՀ երրորդ նախագահի ծննդյան 70-ամյակի առթիվ տեսանյութ են պատրաստել
ՀՀ Երրորդ նախագահի գրասենյակից տեղեկացնում են. «ԵՊՀ շրջանավարտների միավորումը ՀՀ երրորդ նախագահ, Միավորման հոգաբարձուների խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Մեզ ավելի են մոտեցնում ԵՄ-ին և ավելացնում Բալկանյան երկրների հետ համագործակցության հնարավորությունները. Միրզոյան
ՀՀ ԱԳՆ-ից հայտնում են. «Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել Բոսնիա և Հերցեգովինայի ԱԳ նախարար Էլմեդին Կոնակովիչի հետ։ Քննարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Շրջանների զգալի մասում սպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում նաև կարկուտ
ՇՄՆ Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնից հայտնում են «Երևան քաղաքում` Հունիսի 30-ի երեկոյան ժամերին, հուլիսի 1-3-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Երևանում այրել են հնդիկ տղամարդու uեռական օրգանը և մերկ վիճակում տեսանկարահանել
Հունիսի 26-ին, ժամը 17։30-ի սահմաններում ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության Էրեբունու բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:55
Կիրանց-Աճարկուտ ավտոճանապարհին կիրականացվեն պայթեցման աշխատանքներ
Տավուշի մարզպետի աշխատկազմի տարածած հաղորդագրությունում ասվում է. «Ճանապարհաշինական աշխատանքներով պայմանավորված՝ հուլիսի 1-ին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Սյունիքում մարդկանց համար անվտանգության գործոնը շարունակում է գերիշխող լինել. Տիգրան Աբրահամյան
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Որքան էլ իշխանական քարոզչությունը դաշտում փորձի ֆոն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Նախիջևանը, հենց ձեր հայրիկի ջանքերով, ամբողջովին հայաթափ անելը հայերին ապրելու մտահոգությա՞մբ է թելադրվել. Գևորգ Դանիելյան
Իրավական գիտություների դոկտոր, պրոֆեսոր Գևորգ Դանիելյանը գրում է. «30 տարի դու ինձ չես թողել ապրեմ, ես էլ քեզ չեմ թողնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Նախագահ Սերժ Սարգսյանի սկզբունքային մոտեցումներին, պայքարին, երազանքներին...
ՀՀ երրորդ նախագահի գրասենյակից հայտնում են ««Բանաձև» փրոդաքշընը պատրաստել և հրապարակել է  «Պայքար և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ծննդյան 70-ամյակի առթիվ
Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, պահեստազորի մայոր «Կաճառ» գիտական կենտրոնի ղեկավար Մհեր Հարությունյանը, ՀՀ  երրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Շարժումը մարելու ոչ մի շանս չունի, որովհետև սա ժողովրդի վերականգնման գործընթաց է. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
«Շարժումը մարելու ոչ մի շանս չունի, որովհետև սա ժողովրդի վերականգնման գործընթաց է, որը տարբեր փուլերում տարբեր ինտենսիվությամբ է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Եվրո-2024»-ի հունիսի 30-ի հանդիպումները
Գերմանիայում ընթացող ֆուտբոլի «Եվրո-2024»-ում հունիսի 30-ին տեղի կունենա 1/8 եզրափակիչի երկու հանդիպում։ Եվրո-2024, 1/8...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
Վարորդներին հորդորվում է Վրաստանի սահման ուղևորվելիս Մ-6-ը շրջանցել Մ-3 և Մ-1 միջպետական ավտոճանապարհներով
Փրկարար ծառայությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ։ «Ըստ Ճանապարհային դեպարտամենտ հիմնադրամի`...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
Գերմանիան հաղթեց Դանիային և ¼-ում կմրցի Իսպանիա-Վրաստան հնադիպման հաղթողի հետ
Եվրո-2024-ի 1/8 եզրափակիչում Գերմանիայի հավաքականը Դորտմունդում 2:0 հաշվով պարտության մատնեց  Դանիայի թիմին և դուրս եկավ հաջորդ փուլ։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
Արդեն 7 օր է․․․մեզ համար օրը հաջորդ օրվա չի փոխվում ․․․Աշոտ Համբարձումյան
Լալա Մնացականյանի ամուսինը՝ Աշոտ Համբարձումյանը ֆեյսբուքում գրել է. «Եթե մինչև անգամ Լսած լինես, թե ես այս աշխարհում չկամ,...
Աղբյուր` Panorama.am
00:11
Եվրո-2024. Գերմանիա-Դանիա հանդիպումն ընդհատվել է կայծակի և կարկուտի պատճառով
Եվրո-2024-ի 1/8 եզրափակչի Գերմանիա-Դանիա հանդիպումն առաջին խաղակեսի  36-րդ րոպեին ընդհատվել է կայծակի և կարկուտի պատճառով։ Նման որոշում է...
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
Իրանի նախագահի թեկնածուներից Փեզեշքիանի կողմնակիցների շարքում կան պանթյուրքական տրամադրություններ ունեցող անձինք. Իրանագետ
«Վերջինիս հնարավոր նախագահության դեպքում ձգտելու են զանազան պաշտոններ զբաղեցնել տարբեր մակարդակներում և առաջ մղել Իրան-Ադրբեջան ու Իրան-Թուրքիա հարաբերությունները»։
Աղբյուր` Panorama.am
23:02
2018-ից ինձ երեք տեղից աշխատանքից ազատել են ընդդիմադիր հայացքներ ունենալու համար. բժիշկ Գևորգ Գրիգորյան
«2018 թվականից ինձ երեք տեղից աշխատանքից ազատել են ընդդիմադիր հայացքներ ունենալու համար»,- «Իմնեմնիմի» հաղորդման ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:20
Սուրեն Պապիկյանը՝ քավոր. մեծ խնջույք Գյումրիում
Հրապարակի տեղեկություններով՝ օրեր առաջ Գյումրու թանկարժեք ռեստորաններից մեկում՝ «Վիկտորիա» հոլում տեղի է ունեցել Սուրեն Պապիկյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:15
Վահանավանքում հնչում է «Տեր Ողորեմա»-ն
Սյունիքի մարզ այցի շրջանակում «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը Վահանավանքի մոտ հանդիպեց...
Աղբյուր` Panorama.am
22:04
Եվրո-2024. Շվեյցարիան հաղթեց և պայքարից դուրս թողեց Իտալիայի հավաքականին
Եվրո-2024-ի 1/8-րդ եզրափակչի առաջին խաղում Շվեյցարիայի հավաքականը 2-0 հաշվով հաղթեց Եվրոպայի գործող չեմպիոն  Իտալիայի ընտրանուն և և դուրս...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
ՔՊ-ական ոհմակը պիտի վերանա, քշվի մեր երկրից․ ՔՊ-ական պատգամավորի հորաքույր
«Հրապարակ»-ի հետ զրույցում ասել է, որ 2020թ․-ից հետո Ղահրամանյանի հետ այլևս չի շփվում։
Աղբյուր` Panorama.am
21:29
Մ17 ԵԱ. Սահակ Հովհաննիսյանը հաղթեց ադրբեջանցի ըմբիշին և դարձավ բրոնզե մեդալակիր
Բրոնզե մեդալ են նվաճել նաև 48 կգ Արմեն Պապիկյանը և 65 կգ Եղիշե Մոսեսյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
21:18
Աբրահամ Գասպարյան. Շուտով կվերամիավորվեմ Սրբազան պայքարի իմ գաղափարակից ընկերներին
«Մարմնի ցավն անցողիկ է, չպետք է կենտրոնանալ դրա վրա և շեղվել օրակարգից: Ունենք ավելի լուրջ խնդիր՝ վայրկյան առաջ ձերբազատվել հայակործան այս բանդայից»:
Աղբյուր` Panorama.am
21:08
Գագիկ Ղազարյանը դարձել է ազատ ոճի ըմբշամարտի մինչև Մ17 Եվրոպայի չեմպիոն
Սերբիայի Նով Սադ քաղաքում ընթացող ազատ ոճի Եվրոպայի Մ17 տարեկանների առաջնությունում 55 կգ քաշային կարգում Գագիկ Ղազարյանը եզրափակիչում 9։3...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեր Արցախը հանձնել են, ո՞նց լավ լինեմ. Արցախցի կինը՝ Բագրատ Սրբազանին
15:21 29/06/2024

Մեր Արցախը հանձնել են, ո՞նց լավ լինեմ. Արցախցի կինը՝ Բագրատ Սրբազանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}